علايم سجاوندي

قرار شد اين بار در مورد علايم سجاوندي توضيح کوچکي بدهم. اما قبلش بايد تکليف چند اصطلاح را روشن کنيم

جمله ساده : جمله اي که شامل يک فعل بوده و غرض گوينده را به طور کامل بيان مي­کند.

جمله مرکب : جمله اي که بيش از يک فعل دارد. در اين جمله ها جمله ساده اي هست که غرض اصلي گوينده را بيان مي کند که به آن جمله ساده مي­گوييم و جمله يا جمله هاي ديگري نيز هست که براي تکميل معناي جمله به آن افزوده مي­شوند.

 

علايم سجاوندي :

 

مهم ترين علايم سجاوندي که براي پيوند يا جدايي واژه ها و عبارات به کار بردهمي شود عبارت است از:

نقطه (. )، نشانه ي پرسش (؟)، نشانه ي تعجب (!)، ويرگول ( ، ) ، نقطه ويرگول (؛)، دو نقطه (: )، نشانه ي تعليق (... )، نشانه ي نقل قول (« ») وخط تيره ( - ) .

افزون بر اين نشانه‌هاي اصلي، نشانه هاي ديگري نيز در نوشته‌ها بهکار مي‌رود که داراي معاني معيني است. از جمله: پرانتز ( ) و قلاب [ ]. (و چند تايديگر که در فرصت ديگري به آن ها مي پردازيم.

 

نقطه (. )

نقطه در موارد زير به کار مي‌رود:

در پايان جمله ي خبري. مانند: کار امروزرا به فردا ميفکن.

در کوتاه نويسي نام ها و عناوين، مانند: ع. اقبال آشتياني (عباس اقبال آشتياني)

نشانه ي پرسشي (؟)

نشانه ي پرسشي در موارد زير به کار مي رود:

1-                  پس از جمله ي پرسشي. مانند: ازمعده ي خالي چه قوت آيد و از دست تهي چه مروت؟
توجه: در نقل قول مستقيم، نشانهي پرسش نوشته مي شود.

گفت: « اي برادران، چه توان کرد؟ مرا روزي نبود و ماهيرا هم چنان روزي مانده بود».

2-                  اما، در نقل قول غير مستقيم، در پايان جمله ي پرسشي به جاي نشانه ي پرسش، نقطهگذاشته مي‌شود.

3-                  براي نشان دادن گمان و ترديد (درون پرانتز)

 تلفات اين زلزله ٣۵۰۰ نفر (؟) گزارش شده است.

نشانه ي تعجب ( ! )

نشانه ي تعجب در موارد زير به کار مي‌رود:

1-                پس از اصوات. مانند: حاشا!،آفرين! ، زهي!.

2-                در پايان جمله ي تعجبي. همچنين براي نشان دادن تحسين، تحقير،استهزا و عواطفي نظير آن‌ها. مانند:
به‌به از آفتاب عالم تاب! ، چه هواي خوشي!.

3-                براي برحذرداشتن يا تاکيد، مانند: به هوش باش! ، زود باش!.

ويرگول يا کوما (، )

براي کاربرد ويرگول قواعد بسياري نهاده شده است، ليکن در يک قاعده ي کلي مي توانگفت که هر آن جا که گوينده يا نويسنده در گفتار يا نوشتار خود (با هر نيتي که دارد) مکث مي کند و بدين سان جزئي از اجزاي جمله را از اجزاي ديگر آن جدا مي سازد،ويرگول نهاده مي شود.

پس از اين قاعده ي کلي مي توان گفت که ويرگول در موارد زير به کار مي‌رود:
 
پس از منادا، مانند: گفت: « اي پسر، خيال محال از سر به در کن».

 براي جداکردن و در عين حال ايجاد ارتباط ميان اجزاي هم‌پايه (اسمي، قيدي، وصفي و... در يک جمله، مانند:

من، حسن و علي از مشهد آمديم.

پس از قيد (در آغاز جمله) وپيش و پس از آن (در ميان جمله).

پس از وقوع زلزله، سازمان‌هاي امدادي دست بهکار شدند.

براي جدا کردن بدل و جملات معترضه. مانند:

سعدي، شاعر شيرينسخن شيراز، در نظاميه ي بغداد درس خواند.

براي جدا کردن عبارت توضيحي. مانند:

در اين ناحيه، انواع غلات، به ويژه گندم، کشت مي‌شود.

معلمي، کهشغلي شريف است.

به جاي حرف عطف، ميان جمله‌هاي هم پايه. مانند:

مي‌آيند،مي‌‌روند، حوايجي دارند، با ما کاري ندارند.

بد مکن که بد افتي، چَه مَکَن کهخود افتي.

براي جدا کردن اجزاي جملات شرطي:

هرکه سخن ناصحان، اگر چه درشت و بي‌محابا گويند، استماع ننمايد، عواقب کارهاي اواز پشيماني خالي نماند.
اگر شب‌ها همه قدر بودي، شب قدر بي‌قدر بودي.

اگر ازمه‌رويان به سلامت بماند، از بدگويان نماند.

 به جانشينيِ بخش هاي حذف شده درجمله. مانند:

/ 10 نظر / 33 بازدید
بازتاب

سلام دوست خوب دو پست آخر شما را خواندم. اين پست که خدمتی بود بر بنده و مرا تا آخر عمر بنده خود کرديد. استفاده کردم پست قبلی شما و آن دو کار طنز شما مخصوصا پز عالی بسيار جالب بودند. خدا نگهدار.

ياسر قنبرلو

سلام دوست عزیز قسمتی از شعر پست جدید : فریاد می کشی به کدامین گناه !؟ آه ↓ بر روی شیشه ها نفسی گریه می کند انسان پس از همیشه ی تکرار در زمین همچون پرنده در قفسی گریه می کند ! برای اولین بار با یک چهار پاره به روزم و منتظر نظرات ارزشمد شما قربان شما پدرام

باران سپيد

سلام ممنونم از حضورتان. بهره مند شدم. موغف باشيد.

مرواريد عرفان

سلام دوست عزيز از اطلاعات جامع و مفيدی که در اختيار دوستان قرار داديد ممنون بهره بردم . ضمنا اشعار نيز دلنشين و لطيف بودند . برايت ارزوی موفقيت و پويائی دارم .

اطلاعيه براي اول اسفند ماه داستان هاي ميني مال خود را براي ماارسال كنيد. قصد داريم در اين ماه فقط به داستان هاي ميني مال در انجمن داستاني چوك بپردازيم. تمامي نويسندگان عزيزمي توانند داستان هاي خودرا براي مابه آدرس هاي ذيل ارسال نما يند. داستان هاي شما بدون هيچ گونه فيلتر گذاري به نمايش در خواهد آمد. منتظر داستان ها و نقد هاي خوب شما هستيم. این انجمن همچنین آماده دریافت مقالات وگزارش ها ومصاحبه های خوب شما دوستان می باشد. Mehdi_rezayi_mehdi@yahoo.com Majidestiri64@yahoo.com

بذلب

بهترین جا برای ازدواج موقت .... بدو بیا http://ezdevaj11.persianblog.ir/

مهدی

خوب بود